Cemil Ertem: Doğalgaza indirim yapılmalı

31 Ocak 2010, Pazar | Güncelleme: 01:57
Doğalgaza zam olacak mı?
Doğalgaza zam haberlerini Başbakan yalanladı. Ama ondan önce bu zam haberlerinin geldiği yere bakalım: Güya bir BOTAŞ yetkilisi Reuters'a bilgi vermiş; "Petrolün varili 70 doların üstünde seyrettiği zaman, maliyet bazlı fiyatlandırma mekanizması devreye giriyor ve doğalgaza zam gündeme geliyor" diye. Bir kere petrol fiyatları şu sıralar dolardaki iniş çıkışa bağlı olarak değişiyor. Yani dolar düştüğü zaman petrol fiyatları artma eğilimine girer. Çünkü petrol ticareti dolarla yapılıyor. Ama doların düşmesi de Türkiye'nin ithal maliyetini başka açıdan olumlu etkiler. Dolayısıyla burada bir denge söz konusu. Ayrıca petrol dahil enerji maliyetlerinin piyasalardaki ani ve kısa süreli çıkışları, BOTAŞ gibi kurumların maliyetlerini hemen artırmaz. BOTAŞ'ın maliyetleri esasında iki nedenle artmaktadır. Birincisi, BOTAŞ devletten parasını alamıyor; ikincisi ise BOTAŞ, yaptığı anlaşma gereği, almadığı gazın parasını ödüyor ki; bu rakam 1 milyar dolar civarındadır. Şimdi eğer BOTAŞ doğalgaza zam yerine indirim yaparsa 'al ya da öde' anlaşması gereği satmadığı gazı satar ve boşu boşuna 1 milyar dolar ödemez. Bence, bu günlerde gaza zam olmaması lazım.

Maksatlı haberlerin sebebi nedir?
Şimdi haberin menşeine bakın. Sonra, biraz bilgisi olan hiçbir yetkili, "Petrolün varili 70 dolara çıktı; zam yapabiliriz" diye konuşmaz. Petrolün varili iki gün 70 dolar olur; sonra inebilir. Bunun dışında BOTAŞ'ın asıl sıkıntısının alacak sorunu, satılmayan ama parası ödenen gaz ve spot ithalatçılar olduğunu herkes biliyor artık. 'Bir BOTAŞ yetkilisinin', hele Reuters gibi bir ajansa böyle konuşması beklenemez. Zaten, doğalgaz gibi stratejik bir ürüne zammı, Başbakan'ın dediği gibi BOTAŞ değil, siyasi irade karar verir.

Çiftçi ve esnaf indirimli kredi için nereye başvurmalı?
Halkbank ve Ziraat Bankası'nın hükümetle işbirliği içinde esnaf ve çiftçiye yönelik düşük faizli kredi uygulaması başlıyor. Her iki banka faiz oranlarını düşürerek yeni bir kampanya başlatıyor. Buna göre; Halk Bankası, TESKOMB aracılığıyla esnafa yüzde 50 indirimli olarak yüzde 6.5 faiz oranıyla kredi kullandıracak. Ziraat Bankası da, Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla çeşitli projelerde yüzde 0 ile yüzde 9.75 arasında değişen oranlarda kredi kullandıracak. Damla sulama kredilerinde faiz oranı yüzde 0. Ayrıca esnafın 2010'a sarkan faiz oranları düşürülerek, ödeyeceği taksitler indirilecek. Bu fırsat için çiftçiler Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Bankası'na, esnaf ise kredi ve kefalet kooperatifleri ile Halk Bankası'na başvurabilecek.
BİZE ULAŞIN