Minaredeki ışıltılı güzellik

27 Ağustos 2009, Perşembe | Güncelleme: 22:32
Ramazan ayının birçok güzelliği var... Hani suç oranlarının azalması, insanların daha mülayim olmaları, saygının, sevginin yardımlaşmanın artması gibi konular çoğunlukta. Ama başka değişiklikler de yaşıyoruz Ramazanlarda... Eskiden gelen güzel adetler... İmparatorluk kültürünün bize kazandırdığı hasletler... Başka kültürlerde olmayan bize özel güzellikler... Bazıları kaybolup gitse de yaşattıklarımız duruyor...

***

İşte bunlardan birisi... Mahyalar... Hani şu camilerimizin muhteşem minarelerinin arasında geceleri neredeyse şehrin her yerden görünüp okunabilen o ışıklı yazılar... Minareler arasına gerilen elmas gerdanlık gibi dururlar... 'Oruç tut sıhhat bul...' '11 Ayın Sultanı..' 'Oruç fazilettir..."

***

Mahyacılık bir Türk sanatı. Başka hiçbir İslam ülkesinde görmeniz mümkün değil. Biz de ilk olarak 1600'lü yıllarda İstanbul'da kullanmışız. O zamanlarda kandillerle tek tek elle hazırlanırmış yazılar. Camilerin içinde kullanılan kandiller ustaların ellerinde minare aralarında birer sanat eserine dönüşmüş.. Arap harfleriyle, daha çok Yüce Allah'ın 99 güzel ismi yazılırmış.. Ramazan aylarına ait bu sanat giderek gelişmiş. Daha uzun yazılar yazılır olmuş. Sonra topluma mesajlar veren ifadeler yer almış minareler arasında... Zaman ilerledikçe mahyalar ramazan aylarının da dışında kullanılır olmuş. Hatta tek minareli camilere mahya asılamadığı için ek minareler yapılmış. Bunlardan birisi de Üsküdar Camii'dir.

***

Rivayet edilirki savaş yıllarında mahyalar çok önemli işlevler yerine getirmiş.. Mütareke felaketinin İstanbul üzerinde olduğu yıllar.. Aylardan Ramazan... İstanbul işgal altında kurtarıcısını bekliyor... İşte o günlerde İstanbul'da Beyazıt Camii'nin minareleri arasında bir mahya dikkat çekiyor. Bir gece teravih namazından çıkanlar minareler arasında Yahya Kemal'in o muhteşem beyiti ile karşılaştılar. 'Ta ki yükselsin ezanlarla müebbed namın Galip et! Çünkü bu son ordusu İslâm'ın' Bir milletin kurtuluşunun kıvılcımları mahya ile Beyazıt Camii'nin iki minaresi arasında ışıl ışıl parlamıştı o gece...

***

Son yıllarda mahyacılık sanatı elektriğin de kullanılmasıyla daha da gelişti. Hatta kolaylaştı. Yeni harflerle daha uzun yazılar yazılması mümkün oldu. Ramazan ayının dışında kandil günlerinde, dini gecelerde, dini bayramlarda minarelerimiz güzel, özlü sözlerle ışıl ışıl süsleniyor. Yine milli bayramlarımızı da minarelerimizdeki ışıltılarla kutluyoruz. Nice güzelliklerimiz yok olup giderken mahyalarımızın yaşıyor olması bizi sevindiriyor. Bu güzellikler umarız minareler durduğu müddetçe sonsuza kadar yaşasın.
BİZE ULAŞIN