13 Şubat 2018, Salı

Güven Makinesi Blok Zincir -1

Yeni bir yıldız gibi cehaletin karanlığını dağıtacak" diye bahsediyordu buluşundan Johannes Gutenberg 1440 yılında. Haklıydı, ahşaptan yaptığı bir matbaa makinesi Ortaçağ balçığından ayaklarını kurtarmaya çalışan Avrupa'nın adeta aydınlanma fenerine dönüşmüştü.

​MATBAA DEVRİMİ 'BİLGİ BOŞLUĞUNU' DOLDURDU
Meraklı tuhaf insanlar tarihte hiç beklenmedik dalgaları tetikleyebiliyorlar. Gutenberg de onlardan biriydi hiç kuşkusuz.
Matbaa Devrimi sayesinde bir katibin bir yılda üretebileceği materyal bir güne sığmaya başladı.
Gutenberg'in bastığı ilk kitaplardan biri İncil'di. Ama buna rağmen Kilise'nin hedefi haline gelmişti kısa sürede. Kilise matbaayı "şeytan icadı" olarak yaftalamakta pek gecikmedi. Çünkü matbaa yoluyla felsefe, sanat ve bilim alanındaki eserlerin Avrupa'da yaygınlaşması ve daha çok insana ulaşması skolastik düşünce için büyük bir tehditti, insan aklı açılabilirdi. Korkuları gerçek oldu. Kitaplar nerede boşluk varsa doldurmaya başladı. Çağın değişme zamanı gelmişti. Aktörlerini arıyordu sadece.

SANAYİ DEVRİMİ 'GÜÇ BOŞLUĞUNU' DOLDURDU
1800'ler de insan yolculuğunun önemli merhalelerindendir. Buharla çalışan makinenin bulunmasıyla insanlık "düdüklü tencereden" buharla çalışan "dev yük gemilerinin" olduğu dünyaya hızlı bir geçiş yapmıştır. Sanayi Devrimi, "tarıma ve insan gücüne dayalı" bir ekonomik yapıdan, "makinelerin ve seri üretimin egemen olduğu" bir ekonomik mimariye geçiştir. Demir yollarını, dev yük gemileriyle ticareti ve kentsel yaşamı hediye etmiştir.

İNTERNET DEVRİMİ 'MESAFE BOŞLUĞUNU' DOLDURDU
İnsanlık tarihinin önemli kırılma anlarından biri de 1990'lardır.
İnternet Devrimi iletişimdeki mesafeleri kısalttı. "Bilgi paylaşımını" hiçbir dönemde olmadığı kadar ucuz ve hızlı hale getirdi. İnsan yapması coğrafi sınırları kaldırıp attı. Uçakların onlarca saatte kat edebildiği mesafeleri e-posta ile saniyeler içinde aşmayı öğrendi insan.
Dünyayı hiç olmadığı kadar küçük hale getirdi. Varsıl yoksul ayrımının olmadığı bir platform yarattı. Farklı görüşlere ve inançlara meydan açtı.
Kendini ifade etmek isteyenlerin "isyan bayrağı" oldu. İnternet insanlığa "tarafsız" bir iletişim ortamı sundu. CNN gibi bir medya devi ile Mısırlı muhabir arasındaki güç farkını ortadan kaldırdı. CNN'in sahip olduğu "dünyaya seslenebilme gücünü" Mısırlı muhabire de uzattı. Bilginin hiyerarşik dikey yapısını söküp attı, insanlığa özgür ve de yatay bir mimari sundu (sosyal paylaşım ortamları sadece bir örnek).

​BLOK ZİNCİR DEVRİMİ 'GÜVEN BOŞLUĞUNU' DOLDURACAK
İnternet sayesinde "bilgi transferini" hızlı ve ucuz yoldan gerçekleştirmeyi öğrenmişti insan.
Ama "değer transferini" araya "güvenilir bir üçüncü taraf/aracı" koymadan yapamıyordu. Blok Zincir Devrimi güvenilir bir üçüncü taraf olmadan değer transferi yapmayı öğretti insana. Tüpten çıkan macun, tekrar o tüpün içine sokulabilir mi? Omletten yumurta yapabilir misiniz? İş modellerinin sil baştan kurgulanacağı, geri dönüşü olmayan bir yolculuğa daha girdik. (Blok Zincir yazı serimiz bu yazı ile başladı, derinlemesine işleyeceğim devamında...)
BİZE ULAŞIN